گرگان آب‌ها و ضيعه‌هاى ( زمين‌هاى كشاورزى ) و قلعه‌هاى فراوان دارد . . . اغلب توابع گرگان در كوهستان‌ها و قلعه‌هاى استوارند و دست وشمگير ( حاكم گرگان ) به آن‌ها نمىرسد . قلاع همچنان در دست مردمان قلعه‌هاست كه شماره آن‌ها از 1000 بيش‌تر باشد . هر قلعه را يك يا دو ضيعه است . مردمان قلاع مالى همچون مقاطعه به فرمانرواى گرگان مىدهند » . 11 آيا گورستان‌هاى نقاط مختلف مناطق كوهستانى گرگان تاريخى ( سراسر استان گلستان كنونى ) مىتوانند متعلق به شورشيانى مثل قرمطيان پناه برده به كوه‌ها يا مردمان همين 1000 قلعهء 1000 سال پيش بوده باشند ؟ در عصر سلجوقيان و به هنگام حكومت سلطان سنجر ( قرن 6 ه ) : « . . . به گرگان و استراباد بلوائى عظيم افتاد آنچنانكه سرداران سلجوقى همچون اسماعيل حبشى بدست بلوائيان بقتل رسيدند . . . پس از همين مدت ساير سرداران سلجوقى هم بيامدند ولى كارى از پيش نبردند و خون‌هاى بسيار بريخت » . اما مدتى بعد يك سپاه اعزامى جرار به سردارى نجم الدوله شورشيان گرگان را در محل « بسك » و « بيجاكلاته » به خاك و خون كشيدند و باقىماندگان هم به اطراف از جمله كوهستان‌هاى مرتفع جنوب گرگان پناه بردند . 12 به نوشته مؤلف تاريخ جهانگشا ، در قرن 6 ه . ق هم اسماعيليان در نواحى گرگان و استراباد نيز به كروفر مشغول بودند ، آنچنانكه : « خود حسن صباح نيز به گرگان بيامد و مدت‌ها بين دامغان ، گرگان ، استراباد و چناشك درآمد و شد بود » . البته قبل از آمدن وى ، محافل اسماعيلى در گرگان فعال شده بودند . شايد بخاطر حضور همين فعالان اسماعيلى بود كه سباك گرگانى ( 513 ه ) ، منتهى علوى ( 496 ه ) و حسن گرگانى ( 527 ه ) بدست طرفداران و فدائيان اسماعيلى ترور و بقتل رسيدند . 13 جماعت‌هاى هوادار اسماعيلى كه محل اقامت‌هاى خويش را در بلندىهاى نقاطى همچون الموت در قزوين و پىگردكوه در دامغان ( جنوب گرگان ) و . . . قرار داده بودند ، در ارتفاعات كوهستانى گرگان هم به احتمال قريب به يقين ، مراكز پناهندگى و مقاومت ايجاد كرده بودند . اتفاقا در زمان محاصره قلعه اسماعيلى پىگرد كوه در ناحيه دامغان ، بلافاصله تعدادى از استرابادىهاى طرفدار نحله اسماعيلى ، با شكستن خط محاصره ، به آن‌ها دارو و آذوقه قابل توجهى رساندند . 14 در زمان حمله مغول كشتار و ويرانى زيادى در منطقه مازندران ، استراباد و گرگان بوجود آمد كه در طى آن بسيارى از اهالى به سوى ارتفاعات و بلندىهاى جنوب منطقه پناه بردند .